In de maanden december vorig jaar tot en met februari dit jaar hing mijn werk, samen met werk van mijn nicht Pien en tante Ilse en mijn overleden oma Annie in Museum Oud Overschie. Een ware familie tentoonstelling. Mijn oma en ik hebben olieverf schilderijen, Pien heeft keramiek en mijn tante aquarellen en quilts. Elisabeth van Heiningen (ook familie) wist er een goeie openings toespraak voor te houden. Hieronder een ingekorte versie daarvan.  
 
18 april 2007
Toespraak
opening tentoonstelling Drie Generaties Creatieve Vrouwen
door Elisabeth van Heiningen
 
2 december 2006 Overschie
 
Het is voorjaar 1991 en ik ga op bezoek bij Annie Augusteijn. Bij het hek op de Schiekade besluit ik, dat ik deze keer de auto maar boven aan de dijk laat staan, want ik heb redelijk stevige schoenen aan. Dat betekent: het piepende klaphek door, het smalle weggetje af en hopen dat de koeien die in de weg staan uit zichzelf opzij zullen gaan.
Het volgende klaphek door en daar staat dan Annie, mijn tante Annie. Want zij heeft me natuurlijk zien aankomen en komt steevast naar buiten om je te begroeten. Dan volgt het vaste ritueel: Tas wegzetten en vervolgens eerst een rondje door de tuin. Ze vertelt verrukt over de eerste bloeiende bollen, de enkelvoudige narcissen, van zo’n oud ras dat ze bijna nergens meer te vinden zijn, over de bloeiende bomen, de uilen die er weer terug zijn in de hoge boom voor de deur, de cactussen in het atelier, over  kleuren, over vormen en hoe goed het gaat met de composthoop. De tuin is haar leven. Een zelf geschapen paradijsje van hoog opgaand groen en veel, heel veel bloemen; een enclave temidden van weilanden en sloten, rondom het houten huis dat Annie Iburg en haar echtgenoot Jo Augusteijn in 1934 midden in de vlakke polder lieten bouwen.
In verband met gemeentelijke plannen wordt het huis al in 1955 onteigend en dat zet haar aan het schilderen met olieverf. Vastleggen wat haar lief is, zo lang het nog kan. Ze zal er nadien nog bijna 40 jaar wonen. En het huis staat er nog.
 
Ik vind het heerlijk om met haar te praten, want ze is bevlogen en bescheiden. En dat zie ik terug in haar schilderijen. Het aanvankelijk aarzelende zoeken naar de expressieve mogelijkheden van verf in de late jaren ’50, naar zekerder vormen. Want hoe breng je op doek over, wat jou zo verrukt. Een verstild besneeuwd landschap, een wilde bos witte margrieten, de voortuin met bloemen rond het gazon in hartje zomer, en de bomen, die haar nooit verveelden. Veel groen, vaak hard groen, want zo intens beleefde zij de kleuren.
 
En welke invloed had zo’n omgeving op haar kinderen en kleinkinderen? Ik hoef u het antwoord niet te geven. Kijk om u heen.
 
Eric, oudste van de twee kinderen, werd meer geïnspireerd door de prachtige verhalen die zijn vader wist te vertellen. Hij vertaalde die tot striptekeningen. Ilse daarentegen zocht het in kleur. Ze erfde van haar moeder een grote liefde voor de natuur, maar haar palet is beduidend ingetogener. Zij bedient zich bij voorkeur van de aquareltechniek, die beter bij haar past. U vindt hier een paar voorbeelden van haar werk, dat bij lange na niet zo omvangrijk is als dat van Annie.
En zo komen we bij de jonge generatie. Magda, dochter van Eric en opgegroeid op Schiermonnikoog, betoonde zich een echte Augusteijn en ging naar de Academie voor beeldende kunsten, in Breda. Het eerste jaar daar mocht zij kennis maken met de vrije expressie in de kunst. Veel produceren in een hoog tempo, veel vrijheid, en vooral niet pietepeuteren; het grote gebaar.
Expositie Oud Overschie
Schilderijen Oma Annie
FAMILIE TENTOONSTELLING
Zij voelde zich er niet bij thuis en koos voor een vervolg in de audiovisuele richting. Na de academie werkte ze als freelance filmmaker voor verschillende opdrachtgevers. Toch kreeg ze na enige jaren steeds meer het gevoel dat er iets ontbrak. Op een goede dag trof haar partner haar, tot zijn verbazing, thuis aan met en complete schildersuitrusting. Ze ging de schilderlessen die ze gevolgd had, in praktijk brengen. Geïnspireerd door mozaïeken die ze op vakantie aantrof, begon zij haar zoektocht met verf en penseel. En een zoektocht blijft het. Na een succesvolle serie met haar visie op fruit, staat nu de mens centraal. Bij 17de- en 18de-eeuwse schilderijen van vrouwen met één ontblote borst, wil dat zeggen dat de vaak bekende persoonlijkheid op het doek niet is uitgebeeld als zichzelf, maar als een personificatie van bijvoorbeeld Caritas, de liefde voor de medemens. Zo zoekt ook Magda naar een mogelijkheid om haar beelden een betekenis mee te geven die verder gaat dan wat je in eerste instantie ziet. De serie dames in lingerie ontstond na een cursus iconen schilderen! Iconen moeten aan verschillende eisen voldoen en dat moeten ook haar vrouwen. Het lichaam van de vrouw, zo vertelt ze, is een vluchtig artikel geworden. In bushokjes worden foto’s van vrouwen in lingerie opgehangen en een paar weken later verdwijnen ze in de prullenbak. Magda wil vrouwen schilderen ’voor de eeuwigheid’. Het icoon van de vrouw in een voorgeschreven identieke houding, die echter per persoon anders wordt ingevuld. Iedere vrouw een bepaald type, met haar eigen identiteit, die mede bepaald wordt door haar achtergrond en omgeving. Hier bepaalt niet een ontblote borst, maar lingerie die de naam van een godin heeft meegekregen, de diepere betekenis. En tenslotte Pien, dochter van Ilse. Als tegenhanger voor haar werk als psycholoog zocht Pien lange tijd naar creatieve vormen met behulp van klei en een schopschijf. Iets maken met de handen. Maar daar waar Magda haar fotografische beelden moest loslaten om ruimte krijgen voor het werken met verf en penseel, kwam Pien juist met behulp van fotografische beelden tot voor haar nieuwe creatieve vormen in klei. Vastgelopen in figuratie, waarin zij niet langer haar emoties kon verbeelden, vond zij foto’s van weidse landschappen. Uit hun context gehaald zodat wel de structuur en de ruimtelijkheid, maar niet de herkenbaarheid haar beïnvloedden, vond zij inspiratie voor een nieuwe persoonlijke taal in klei. Fragiele organische vormen, soms in combinatie met hun eigen bron van inspiratie. Vier vrouwen en hun beleving van de natuur. Annie, die als stadskind de stad verruilde voor de polder bij Overschie, gaf de liefde voor de natuur door aan kinderen en kleinkinderen, samen met de aangeboren behoefte dit in beeld te brengen. Wat zou ze gelukkig geweest zijn met deze expositie. Galerij Notities In opdracht In ontwikkeling Open atelier